X-BLC OpensourceCMS

ตอนนี้ X-BLC ได้นักพัฒนาโปรแกรมคนใหม่ มาร่วมงานเพิ่มอีกหนึ่งคนครับ รวมทั้งหมดเป็นสองคน (-"- เหมือนจะเยอะ) นักพัฒนาโปนแกรมคนใหม่ มีชื่อเล่นว่า คุณโต้ง ครับ เป็นโปรแกรมเมอร์ด้าน Web App โดยตรง อีกไม่นานเราคงได้เห็นโมดูลที่เขียนโดยคุณโต้งครับ โปรดอดใจรอ (เขียนเหมือนคนติดตามอ่านเยอะอีกต่างหาก)

นี่ถือเป็นก้าวสำคัญมาก ๆ ก้าวหนึ่งของ X-BLC ครับ เพราะการเขียนโปรแกรมมากกว่าหนึ่งคน ย่อมหมายถึงการมีความเป็นชุมชนมากขึ้น และหมายถึงความเป็น OpenSource มากขึ้นด้วยเช่นกัน

Misc

ตอนนี้ X-BLC ได้รับการพัฒนาอยู่เรื่อย ๆ ครับ แต่หาโอกาสเหมาะ ๆ ที่จะออกเป็น release ไม่ได้เสียที พอเริ่มเสถียร ก็เอาอีกแล้ว ใส่นี่เข้าไปอีกหน่อยดีกว่า พอใส่ไปปุ้บ ก็ต้องมาแก้ไขเพิ่มเติม จนเริ่มเสถียร ก็ใส่อะไรลงไปอีก เป็นอย่างนี้ไปเรื่อย ๆ เป็นวงจรที่ไม่มีวันได้ออกเป็น release ทำเป็น agile น่าจะเหมาะกว่า แต่ปัญหาคือ agile สำหรับคนทั่วไปมันอัพเดทยาก ดาวน์โหลดเป็นเวอร์ชันไปแปะเอาง่ายกว่า

ผมเลยคิดว่า จะออกเลขเวอร์ชันเหมือน Linux คือ หากเลข minor เป็นเลขคู่จะเป็นเวอร์ชันเสถียร เป็นเลขคี่ คือเวอร์ชันทดลอง โดยเวอร์ชันเสถียรจะแก้บักอย่างเดียว ไม่เพิ่มฟีเจอร์ หากอยากได้ฟีเจอร์ ก็รอเลขคู่เลขต่อไป

ตอนนี้ทีมงาน X-BLC พัฒนาสองอย่างพร้อม ๆ กันครับ คือผม redesign ตัว Block ให้ใช้งานง่ายขึ้น ส่วนโต้ง กำลังพัฒนาโมดูลโพลอยู่ ส่วนโมดูล Document นั้น เสร็จแล้ว อยู่ในขั้นทดลองใช้ ซึ่งมาพร้อม ๆ กับ ระบบ Version Control สำหรับเนื้อหาอื่น ๆ ที่ไม่ใช่ Document ด้วย ส่วนเวอร์ชันใหม่ของ X-BLC จะออกให้ดาวน์โหลดเมื่อไรนั้น ผมจะปรึกษากับโต้งอีกทีครับ

Road Map

พอดีเมื่อวานเขียนเมลจีบผู้ที่มาร่วมพัฒนา X-BLC แล้วเขาถามถึงสิ่งที่จะยัดเพิ่มเติมลงไปใน X-BLC ธรรมดาจะมีอยู่เต็มหัว แต่ไม่ค่อยมีเวลา implement แต่พอเขียนเมลจริง ๆ นึกไม่ออก เลยเอามาแปะไว้ที่นี่ เตือนความจำ

core :

• embedded php ใน content (**, ++)
• custom look & feel สำหรับทุกหน้า (***, +++)
• redisign block & menu (***,+++)
• equation writer (ใช้ latex-syntax + web service ของ http://mathtran.open.ac.uk) (*,+)
• admin page (คล้าย ๆ ของ joomla) (***, ++)
• content custom field (***,+++)
• tree structure comments (***, ++)

module :

• custom friendly url (*,+)
• page lock (*,++)
• content directory (คล้าย ๆ plone หรือ typo3) (****, ++)
• poll (**, +++)
• wiki (****, ++++)
• social network (คล้าย ๆ digg.com) (**, ++++)
• data sharing (คล้าย ๆ ms shorepoint) (******, ++++++)
• planet (**, +++)
• online shopping (***,+++)
• e-learning (***,+++)

Road Map

Typo3 เป็นหนึ่งใน CMS ระดับแนวหน้าของโลก (เวอร์จริง ๆ) ผมเลยต้องลองใช้สักหน่อย เพื่อเอาข้อมูลมาพัฒนา X-BLC ปรากฏว่าไม่ประทับใจเอาเสียเลย

Typo3 เป็น CMS ที่ต่างจาก CMS แบบ portal ที่คนส่วนมากรู้จัก (Nuke & Co. + Drupal + etc.) แต่เป็น CMS สำหรับงาน Enterprise สร้างเวบไซท์แบบคลาสสิค คือ Tree-Structure ความรู้สึกเหมือนเขียน HTML แล้วอัพโหลดขึ้นเซิพเวอร์ อาจจะดีสำหรับงานองกรณ์บางอย่าง แต่ไม่ดีแน่ หากมีเนื้อหาสักห้าร้อยหน้า เพราะจะบริหารกันเหนื่อย หากเนื้อหาเยอะขนาดนั้น ใช้แบบ portal ดีกว่า แต่ก็มี features หลายอย่างน่าสนใจ เช่น Page-Permission, Tree-Structure, Multi-Language ซึ่ง features พวกนี้ผมจะนำมาใส่ในโมดูล pagetree ของ X-BLC อีกที

สิ่งที่ผมไม่ประทับใจมาก ๆ ใน Typo3 คือ usability ต่ำมาก ไม่ Intuitive เอาเสียเลย ต้องอ่านคู่มือก่อนถึงจะใช้เป็น ขั้นตอนการใช้งานมากเกินไป ติดตั้งยาก กว่าจะสร้างเนื้อหาได้แต่ละหน้า เล่นเอาเหนื่อย แสดงข้อมูลหลาย ๆ อย่าง ที่อาจสำคัญสำหรับ Developer แต่เวลาใช้งานไม่เห็นจำเป็นต้องรู้เลย ทำเอา interface รกเกินเหตุ และที่สำคัญที่สุด ไม่ซัพพอร์ทภาษาไทย อันนี้งี่เง่ามาก เพราะเวลาพิมพ์ภาษาไทยไป มันจะแปลงเป็น UTF-8 Coding

นี่เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างที่ดี ในเรื่องไม่ดี คือ feature เยอะ usability ต่ำ ก็ไม่รู้จะมี feature ไปทำไม เพราะไม่ได้ใช้ประโยชน์ เนื่องจากใช้ไม่เป็น

Misc

ดังที่ผมเขียนมาหลายครั้งแล้วว่า การพัฒนาโปรแกรม X-BLC ทำให้ผมต้องสนใจโปรแกรมแนว CMS มากขึ้น หาโปรแกรมใหม่ ๆ มาลองใช้ (เน้นเฉพาะที่เป็น OpenSource) เปิดดูโค้ด แล้วก็ศึกษาแนวคิด ด้วยเหตุนี้ทำให้ผมได้เจอกับ CMS สัญชาติไทยหลาย ๆ โปรแกรมด้วยกัน ซึ่งได้แก่

• KnowlegeVolution ไม่รู้จะถือเป็น CMS ได้หรือเปล่า เพราะจริง ๆ เป็น KMS (Knowledge Management System) เป็นโปรแกรมที่ผมให้เครดิตมากที่สุด เพราะสามารถใช้งานจริงมากที่สุด (ใช้งานบน gotoknow.org and co. ซึ่งรองรับผู้ใช้นับหมื่นคน) ใช้ Ruby on Rails ในการพัฒนา อันที่จริง ผมตั้งใจจะร่วมพัฒนาด้วย แต่แค่ X-BLC ผมยังเอาตัวไม่รอดเลย
• LanaiCMS (PHP) พัฒนาโดยใช้หลักการ Write less, generate more โดยในตัว Lanai จะมีสคริปต์ที่มีชื่อว่า Lamud เป็นโปรแกรมที่ใช้สำหรับ generate โมดูลมาตรฐานต่าง ๆ ทำให้ผู้เขียนเขียนโค้ดน้อยลง
• LitoCMS (PHP), NakaCMS (ASP) พัฒนาโดยใช้หลักการพื้นฐานของ PHP คือ One Page One Script แต่ดูเหมือนว่าจะพัฒนาขึ้นมาใช้เฉพาะบน lovedesigner.net
• eZPack (PHP) มีโครงสร้างคล้าย ๆ PHP-Nuke น่าเสียดายที่ผู้พัฒนาเลิกพัฒนาไปเสียแล้ว
• PHPHoffman Framework ไม่ใช่ CMS แต่เป็น Framework ผมเองยังไม่เคยเห็นโค้ด เพราะเจ้าของยังไม่เปิดตัวอย่างเป็นทางการ แต่เท่าที่อ่าน ก็มีความคล้ายคลึงกับแกนของ X-BLC อยู่เยอะเหมือนกัน

ยังไงผมขอให้กำลังใจทุกคนที่กำลังพัฒนาโปรแกรมของตัวเองอยู่ครับ เพราะถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี ที่เราจะผลิตโปรแกรมใช้กันเอง (แม้ว่า หากมองอีกมุม การนำโปรแกรมคนอื่นมาต่อยอดจะเป็นการประหยัดเวลากว่าก็ตาม แต่มันก็ยังขาดในเรื่องของการเริ่มต้นอยู่ดี ซึ่งการเริ่มต้นนี่แหละ ผมว่าเป็นอะไรที่ยาก) และจะได้เพิ่มทักษะการเขียนโปรแกรมให้กับตัวเองด้วย

สำหรับคนที่อยากพัฒนา X-BLC ร่วมกับผม เหมือนเดิมครับ แสดงตัวได้เลย ผมจะให้สิทธิ SVN บน SF.net ทันที

Misc

ความสามารถที่ผมคิดว่าจะใส่ลงไปในส่วนของ content.class.inc ซึ่งเป็น super class ของโมดูลส่วนใหญ่ใน X-BLC นอกจากจะเป็นเรื่องของ Version-Control แล้ว ผมคิดว่าจะเพิ่มการ embedded โมดูล หรือ PHP-Code ลงไปด้วย โดยจะแบ่งออกเป็นสามแบบดังนี้

1. {callurl_module_that_can_call_throught_url/paramname_1/paramvalue_1} โมดูลแบบที่เป็น content ของ X-BLC ส่วนมากจะสามารถเรียกผ่าน URL ได้อยู่แล้ว ดังนั้น ผู้ใช้สามารถคัดลอก URL ของโมดูลที่ต้องการ มาใส่ลงไปใน Editor ได้เลย
2. {call_fuction_to_call/paramname_1/paramvalue_1} สำหรับฟังก์ชันที่ต้องการใช้ในการ embedded เฉพาะ หรือโมดูลที่ไม่สามารถเรียกผ่าน URL ได้
3. {code_1} แล้วกำหนด Tag ใน Code Writer เป็น echo("PHP code hier"); ซึ่งสะดวกดีแต่ไม่ค่อยปลอดภัย

Road Map