ComBioLaw.De

หลังจากที่ประธานาธิบดีคนที่ 44 ของสหรัฐอเมริกา Barak Obama เข้ารับตำแหน่งได้ไม่ถึง 24 ชัวโมง เวบไซท์ของทำเนียบขาว ก็ถูกเปลี่ยนโฉมหน้าใหม่อย่างรวดเร็ว (ที่มา : blognone, TechCrunch, Gabyu, Whitehouse.gov) สมกับเป็นประธานาธิบดีที่ได้ชื่อว่า ใช้สื่อสมัยใหม่ได้มีประสิทธิภาพที่สุด แน่นอนว่า ทำใหม่ทั้งทีต้องดีกว่าเก่า สิ่งที่ดีกว่าเห็น ๆ (อย่างน้อยสำหรับผม, ดูเปรียบเทียบได้ที่ Gabyu) คือ art work ที่งามขึ้น, usability ที่ดีขึ้น, design ที่ช่วยให้เข้าถึงข้อมูลต่าง ๆ ได้ง่ายขึ้น เป็นต้น

ในเมื่อเวบหน่วยงานรัฐของต่างประเทศเขาดูดีออกจะอย่างนั้น ซึ่งไม่ใช่ประเทศเดียวด้วยสิ ส่วนมากเวบไซท์ของหน่วยงานราชการประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกก็ดูดีกันหมด เห็นเข้าดังนั้นประชากรในประเทศที่อยากเป็น ฮับไอซีทีในภูมิภาค อย่างประเทศไทย ก็อดอิจฉาชาวบ้านเขาไม่ได้ (เมื่อคืนผมอิจฉาจนนอนไม่หลับ) เพราะเวบไซท์ของหน่วยงานภาครัฐไทยนั้นเหลือทน มีคนบ่นกันมากมาย ก็เลยลองมานั่งดู ว่าหน่วยงานราชการไทยหน่วยไหนบ้าง มีเวบไซท์เป็นของตัวเอง ดีหรือไม่ดีอย่างไร โดยให้คะแนนตามใจผม แบ่งเป็นหัวข้อต่าง ๆ ดังนี้

1. informative สำคัญที่สุดในการทำเวบไซท์ เวบไหนไม่มีข้อมูลอะไรให้ดู ก็ไม่รู้จะเข้าไปทำอะไร
2. design and usability ข้อมูลแน่น แต่เข้าถึงยาก แบ่งหัวข้อไม่ชัดเจน มีระบบนำร่องที่ไม่ดีพอ ก็ไม่มีประโยชน์
3. accessibility ต้องคิดด้วยว่าคนที่เข้ามาดูใช้ web browser และระบบปฏิบัติการที่ต่างกัน ความเร็วอินเตอร์เนตที่ต่างกัน พวก IE only หรือ Flash overloaded เอาไปเลยศูนย์คะแนน
4. artwork ความสวยงามน่าใช้

นานาสารพัน

bow_der_kleine

รัฐสภาไทย

เมื่อเปิดเข้ามาในหน้าหลัก ก็เจอกับ layout ประหลาด ๆ ในส่วนของ head เป็นแบบกำหนดความกว้างตายตัว (fixed width) แต่ในส่วนของ body กลับขยายเต็มจอซะงั้น ถือว่าทำได้ค่อนข้างชุ่ย นอกจากกราฟิกแบบหยาบ ๆ แล้ว ในส่วนของ head ยังมีแฟลชซ่อนอยู่อีกตัว ไว้ทำหิมะตก เออ.... เมืองไทยมีหิมะตกตั้งแต่เมื่อไร และไอ้หิมะตกมันทำให้อะไรบนหน้าเวบดีขึ้นบ้าง ?

นอกจากนี้ในส่วนของเนื้อหาข่าว ซึ่งเป็นสิ่งสะดุดตาแรกที่ได้เห็น เมื่อเปิดเข้ามาในหน้าหลัก ยังมีรูปประกอบอีกสามรูป รูปหนึ่งเป็นสไลด์โชว์ที่สลับรูปไปมา อีกสองรูปเป็น thumbnail หรือรูปเล็ก ๆ ประกอบเนื้อข่าว ในส่วนนี้ก็เห็นความไม่พิถีพิถันอีกอย่าง คือรูปที่ใช้เป็นรูปขนาดใหญ่ ที่ใช้ HTML-Tag ย่อเอา ทำให้รูปมี distortion นอกจากนี้ ระยะเวลาในการโหลดรูปก็เพิ่มขึ้นด้วย ในกรณีนี้ ไม่น่าจะต่ำกว่า 4 เท่า

การเลือกฟ้อนต์ผมรู้สึกว่า ทางคนทำเลือกได้ไม่ดีนัก เพราะเป็นฟอนต์ที่มี anti aliasing สำหรับตัวอักษรขนาดเล็กที่ไม่ดีเท่าที่ควร หลาย ๆ จุดจะเห็นตัวอักษรแตกตรงขอบ

ในส่วนของเนื้อหา ถือว่าไม่ขี้เหร่ เพราะมีเนื้อที่ควรมีค่อนข้างครบ แต่ทั้งนี้ เนื้อหาส่วนใหญ่คดลอกมาจากตัวกฏหมาย หรือไม่ก็เป็นภาษาที่ราชการมาก ๆ (สุภาพ ครอบคลุม แต่อ่านเสร็จจะงง ๆ ว่าต้องการสื่ออะไร) หากมีการปรับปรุงเนื้อหาให้สามารถเข้าถึง และเข้าใจได้ง่ายกว่านี้จะดีมาก นอกจากนี้ การจัดหมวดหมู่เนื้อหาก็ยังทำได้ไม่ดีเท่าที่ควร และที่ขาดไปเต็ม ๆ คือ เนื้อหาภาษาอังกฤษ

คะแนน informative : 6/10, design and usability : 4/10, accessibility : 1/10, artwork : 4/10 ไม่ผ่าน

กระทรวง ICT

อีกทั้งลิ้งก์ต่าง ๆ ก็อยู้ในรูปแบบไฟล์ภาพ ทำให้เป็นปัญหาในการเก็บข้อมูลของ Search Engine และเพิ่มขนาดเอกสารโดยไม่จำเป็น เมื่อเรานำเมาส์ไปวางบนลิ้งก์หลักที่อยู่ตรง side bar ด้านขวา ก็จะมี popup menu ให้เลือกลิ้งก์ย่อย พอจะเลือกลิ้งก์ย่อย  popup menu นั้นก็จะหายไป เพิ่มความงงให้กับผู้ใช้อีกเล็กน้อย

ในส่วนของเนื้อหา แม้จะมีเนื้อหาต่าง ๆ ให้อ่านบ้าง แต่ส่วนใหญ่ก็เป็นเนื้อหาที่เก่าเกรอะ ส่วนมากปรับปรุงครั้งล่าสุดปี 2550 ในส่วนของข่าวที่นำเสนอ ก็เป็นข่าวที่คนในวงการ ICT ไม่ค่อยให้ความสนใจมากนัก เพราะเป็นข่าวประมาณว่า คนในกระทรวงไปประชุมอะไรมาบ้าง ไม่ค่อยเกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสรเทศ ที่เจ๋งสุด คือเนื้อหาเกี่ยวกับ e-gov, e-com, e-indus, e-edu, e-sci ที่พอเปิดข้าไป ก็เป็นแฟลช (อีกแล้ว) มีข้อความที่ไม่เป็นประโยชน์อยู่หนึ่งย่อหน้า ส่วนภาษาอังกฤษไม่ต้องพูดถึง ไม่มีอีกเหมือนกัน

ส่วนที่ผมคิดว่าชัดเจนพอสมควรคือ แบบสอบถามเกี่ยวกับเว็บไซท์ของ ICT ที่ผู้ชมเกือบ 90% เห็นว่าเว็บของ ICT ต้องได้รับการปรับปรุง แสดงว่า ผมเห็นตรงกับคนส่วนมาก

คะแนน informative : 4/10, design and usability : 3/10, accessibility : 1/10, artwork : 4/10 ไม่ผ่าน

สำนักนายกรัฐมนตรี

คะแนน informative : 3/10, design and usability : 3/10, accessibility : 1/10, artwork : 2/10 ไม่ผ่าน

กระทรวงอื่น ๆ

ผมรู้สึกคุ้นชินกับความไร้คุณภาพของเวบราชการไทย แต่ผมก็หาเหตุผลให้ตัวเองไม่ได้ ตามความเข้าใจของผม ข้าราชการ หรือผู้บริหารหน่วยงาน ไม่จำเป็นต้องทำเวบไซท์ด้วยตัวเอง อีกทั้งในหน่วยงานใหญ่ ๆ ระดับกระทรวง งบประมาณที่ใช้กับเรื่องเหล่านี้ก็อยู่ในระดับ "ไม่จำกัด" ดังนั้น สิ่งที่ผู้บริหารต้องทำ เพื่อให้ได้เวบไซท์ระดับพระกาฬคือ "สั่ง" แต่เวบไซท์หน่วยงานราชหารที่เราเห็นทุกวันนี้ เป็นผลิตผลของการขาดวิสัยทัศน์ และการใส่ใจเสียมากกว่า

ผมไม่อยากมานั่งถกเรื่องที่ว่า หน่วยงานราชการยังมีห่วงกังวลอื่น ๆ ให้ต้องแก้ไขมากมาย มากกว่าที่ต้องมาสนใจเรื่องเวบไซท์ แต่ในความเป็นจริงแล้ว การได้มาซึ่งเวบไซท์ดี ๆ ไม่ได้ยุ่งยากถึงขนาดต้องวางงานอื่น ๆ เพื่อมา "สั่ง" บริษัทหรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง แต่ผมเชือว่าผลดีที่ได้จากการมีเวบไซท์ดี ๆ ต้องมากกว่าสิ่งที่หน่วยงานลงทุน ไม่เช่นนั้นแล้ว หน่วยงานราชการประเทศต่าง ๆ รวมถึงทำเนียบขาว คงไม่ปรับปรุงเวบไซท์ของตัวเองจนน่ามองเสียขนาดนั้น

ผมว่าหากกระทรวง ICT เลิกจับผิดคนอื่น แล้วหันมาสนใจงานของตัวเอง เวบไซท์ราชการไทยอาจดูดีกว่านี้ก็เป็นได้